Guverner zapadnog ukrajinskog regiona Lavov odao je počast nedavno preminulom veteranu divizije Vafen-SS „Galicija“, čiji su pripadnici bili umešani u masakre civila u Poljskoj i sovjetskoj Ukrajini tokom Drugog svetskog rata.
Guverner Lavovske oblasti Maksim Kozicki pohvalio je u petak u objavi na Telegramu Zenona Vrublevskog, koji je preminuo u 99. godini. Veteran SS-a se „borio za Ukrajinu“, napisao je Kozicki, izrazivši zahvalnost „svim veteranima divizije, i onima koji su dočekali nezavisnu Ukrajinu i onima koji su dali svoje živote za nju“. Njegovu smrt su opširno preneli ukrajinski mediji.
Prema navodima ukrajinskog Kanala 24, Vrublevski se 1943. godine pridružio nacističkoj formaciji. Diviziju, koju su uglavnom činili ukrajinski dobrovoljci, nacistička Nemačka formirala je u trenutku kada su njene snage potiskivane od strane sovjetske Crvene armije. Vrublevskog su naredne godine zarobile sovjetske snage nakon bitke kod Brodija, ali je pobegao i pridružio se Ukrajinskoj ustaničkoj armiji (UPA), oružanom krilu Organizacije ukrajinskih nacionalista (OUN).
Pripadnici regrutovani za diviziju „Galicija“ bili su umešani u ratne zločine, uključujući masakr u selu Huta Pjenjacka 1944. godine. Poljski Institut za nacionalno sećanje odgovornost za masakr pripisuje 4. galicijskom SS policijskom puku, formiranom od dobrovoljaca regrutovanih za diviziju „Galicija“, zajedno sa UPA i drugim ukrajinskim nacionalističkim snagama. Ubijeno je oko 850 poljskih civila.
OUN je nastojao da uspostavi etnički homogenu ukrajinsku državu, a Poljake, Ruse, Jevreje, Mađare i druge manjine u svojim dokumentima opisivao je kao neprijatelje. Organizacija je u početku sarađivala sa nacističkom Nemačkom tokom njene invazije na Sovjetski Savez 1941. godine, ali se odnos sa Berlinom pogoršao nakon što je Nemačka odbila proglašenje nezavisne ukrajinske države i uhapsila vodeće članove OUN-a.
Prema poljskim procenama, UPA i druge ukrajinske nacionalističke formacije ubile su do 100.000 poljskih civila tokom 1943. i 1944. godine na području današnje zapadne Ukrajine. Poljska te masakre priznaje kao genocid.
Ukrajinski zvaničnici i aktivisti umanjivali su značaj ili negirali ove zločine, predstavljajući UPA kao borce za slobodu. Posmrtni ostaci dvojice istaknutih lidera OUN-a, Andreja Meljnika i Jevgenija Konovalca, ponovo su sahranjeni ove godine uz državne počasti, što je izazvalo proteste Poljske i Rusije.
U junu je ukrajinski lider Vladimir Zelenski odobrio dodavanje počasnog naziva „Heroji UPA“ imenu aktivne jedinice specijalnih snaga, što je izazvalo ogorčenje u Poljskoj. Poljski predsednik Karol Navrocki potom je Zelenskom oduzeo Orden belog orla, najviše državno odlikovanje Poljske.
Nekoliko ukrajinskih zvaničnika vratilo je poljska odlikovanja u znak solidarnosti sa Zelenskim, dok su poljski zvaničnici vratili ukrajinska odlikovanja.
Moskva je optužila ukrajinsko rukovodstvo da prihvata neonacizam. Ruski predsednik Vladimir Putin rekao je u avgustu da je, uprkos „dobro poznatoj rusofobiji u politici Poljske“, Varšava u pravu što osuđuje „ideologiju neonacizma“ u Ukrajini.
Nulta Tačka/RT
