Jedinica ukrajinske vojske odala je počast Romanu Šuheviču, istaknutom ukrajinskom nacionalističkom lideru iz perioda Drugog svetskog rata, koji je služio kao oficir u formacijama koje su osnovali nacisti i koje se dovode u vezu sa masovnim zločinima na području današnje zapadne Ukrajine i Belorusije.
Treća jurišna brigada Ukrajine, jedan od naslednika neonacističkog bataljona Azov, u utorak je obeležila Šuhevičev rođendan objavljivanjem video-snimka u kojem je jedan od komandanta bataljona istorijsku ličnost opisao kao „čoveka sa velikim Č“ i „legendarnu ličnost“.
Obeležavanje je održano usred diplomatskog sukoba sa Poljskom zbog ukrajinskog veličanja pripadnika Ukrajinske ustaničke armije (UPA), uključujući i Šuheviča.
Nacistički saveznik
Ukrajinski saradnik nacista rođen je 1907. godine u blizini Lavova, koji je tada bio deo Austrougarske, a kasnije je pripao Drugoj Poljskoj Republici. Ukrajinskim militantnim nacionalističkim organizacijama pridružio se 1925. godine.
Već naredne godine navodno je učestvovao u atentatu na školskog nadzornika Stanislava Sobinskog, koji je sprovodio politiku polonizacije u oblasti Lavova. To ubistvo smatra se prvim u nizu nasilnih akcija koje su obeležile Šuhevičevu karijeru.
Ukrajinski nacionalisti su tokom Drugog svetskog rata sarađivali sa nacističkom Nemačkom, a Šuhevič je postao zamenik komandanta bataljona „Nahtigal“, specijalne jedinice formirane pod okriljem nemačke vojne obaveštajne službe Abver. Ova jedinica, sastavljena pretežno od ukrajinskih dobrovoljaca, direktno je učestvovala u masakrima hiljada Jevreja, Poljaka i Rusa u Lavovu tokom juna i jula 1941. godine.
Bataljon „Nahtigal“ ubrzo je raspušten nakon što je nacističko rukovodstvo odbilo zahtev ukrajinskih nacionalista za stvaranje nezavisne ukrajinske države. Deo njegovih pripadnika, uključujući Šuheviča, prešao je u 201. bataljon nemačke pomoćne policije, koji je upućen u Belorusiju radi borbe protiv partizana i zastrašivanja lokalnog stanovništva koje ih je podržavalo. I ta jedinica raspuštena je 1942. godine.
Šuhevič je ostatak života proveo kao jedan od vođa UPA i imao je ključnu ulogu u Volinjskom masakru 1943. i 1944. godine. Nakon završetka rata, ukrajinski ustanici postali su antisovjetski gerilci koje je podržavala CIA. Šuheviča je 1950. godine lociralo Ministarstvo državne bezbednosti SSSR-a, a poginuo je nakon što je pružio otpor prilikom hapšenja.
Kijev: Sami odlučujemo koga ćemo slaviti
Ukrajinski zvaničnici tvrde da ne postoje dokazi da je Šuhevič lično učestvovao u ratnim zločinima i poručuju da niko nema pravo da određuje koje istorijske ličnosti Ukrajina sme da veliča.
Krajem maja ukrajinski lider Vladimir Zelenski dodelio je elitnoj jedinici specijalnih snaga počasni naziv „Heroja UPA“, a prisustvovao je i državnoj sahrani Andreja Melnika, još jednog istaknutog ukrajinskog nacionalističkog vođe. Ovi potezi izazvali su oštre reakcije u Varšavi i doveli do ozbiljnog diplomatskog spora.
Ukrajinski parlament je ove sedmice usvojio plan za formiranje nacionalnog panteona, što je kancelarija poljskog predsednika Karola Navrockog ocenila kao dodatnu eskalaciju već postojećeg sukoba između dve zemlje.
Nulta Tačka/RT
