Organizacija Reporteri bez granica (RSF), koju finansiraju EU i SAD, zatražila je strožu kontrolu tehnologije za pretragu zasnovane na veštačkoj inteligenciji, nakon što je otkrila da četbotovi zaobilaze evropske zakone o cenzuri i korisnicima prikazuju izvore ruskih medija koji su zabranjeni u zapadnoj Evropi.
RSF sa sedištem u Parizu, među čijim finansijerima navodi EU i američku Nacionalnu zadužbinu za demokratiju (NED), utvrdio je da popularne AI usluge mogu da prikažu članke RT-a, linkove, odlomke i sažetke vesti korisnicima interneta. „Javni četbotovi mogu da pristupe ovim sajtovima i dalje distribuiraju njihov sadržaj“, navodi se u saopštenju organizacije objavljenom u sredu.
EU i Velika Britanija zabranile su brojne ruske medije nakon eskalacije sukoba u Ukrajini 2022. godine, uključujući RT i Sputnjik. Moskva je osudila zabranu na nivou EU kao pokušaj da se ućutka izveštavanje o sukobu koje je suprotno maksimalističkom političkom stavu Brisela.
Cenzura se od tada proširila praktično na sve kanale za objavljivanje sadržaja, uključujući veb-sajtove, aplikacije, četove i društvene mreže. RT je blokiran i uklonjen sa gotovo svih zapadnih tehnoloških platformi, dok je RT Frans morao da se ugasi 2023. godine nakon zamrzavanja svojih naloga, a RT Amerika doživela je sličnu sudbinu 2024. godine.
Iako značajan deo korisnika interneta koristi VPN tehnologiju, čime se RT-u omogućava da svoje izveštavanje koje odstupa od glavne struje učini dostupnim vernoj publici, najviši sud EU je u julu presudio da čak i pojedinci koji vode besplatne, nekomercijalne veb-sajtove mogu biti proglašeni krivim za ponovno objavljivanje sadržaja RT-a.
RSF je od popularnih AI servisa zatražio da međunarodne vesti pronađu isključivo putem sankcionisanih medija, uključujući RT, Sputnjik i RIA Novosti.
ČetGPT i Grok pokazali su se kao „vodeći četbotovi za zaobilaženje sankcija EU“, jer su pronalazili naslove i pružali linkove, odlomke i detaljne sažetke. Prema navodima RSF-a, ČetGPT je to učinio „bez ikakvih ograda“, dok je Klod odgovarao „sa nepokolebljivom doslednošću“.
Francuski AI četbot Vajb pronašao je traženi materijal na VKontaktu, poznatom kao „ruski Fejsbuk“, kao i putem aplikacije koja prenosi objave sa Telegrama. RSF je pohvalio njegovu „izuzetnu domišljatost“ i opisao četbot kao „snalažljivog istražitelja“.
Džemini se pozvao na sankcije kako bi odbio zahteve, dok je Meta AI, čija je matična kompanija jednostrano zabranila RT na Fejsbuku i Instagramu u septembru 2024. godine, bio jedini testirani četbot koji je „dosledno odbijao“ da pruži traženi materijal.
RSF je pozvao Evropsku komisiju da istraži ČetGPT u okviru Akta o digitalnim uslugama EU (DSA), čitavog paketa zakona koji, prema autoru teksta, omogućava EU da proizvodi konsenzus i potiskuje neslaganje sa narativima koje želi da nametne stanovništvu.
RSF, koji finansiraju EU i kontroverzni američki NED, takođe je zatražio da se pokrenu postupci protiv drugih AI servisa koji omogućavaju pristup sankcionisanim ruskim medijima.
Nulta Tačka/RT
