Iranske snage napale su osam naftnih tankera u Persijskom zalivu i gađale dva plovila američke mornarice, saopštila je u sredu Islamska revolucionarna garda Irana. Tvrde da su napadi naneli „značajnu štetu“ brodovima.
Američka Centralna komanda kasnije je odbacila tvrdnju da su američki ratni brodovi pogođeni, navodeći: „Nijedan ratni brod američke mornarice nije pogođen“, kao i da su svi napadi Iranske revolucionarne garde propali. CENTKOM je dodao da su američke snage tokom protekle nedelje uništile deset iranskih tankera, opisujući ih kao deo mreže vredne više milijardi dolara koja finansira Revolucionarnu gardu.
Revolucionarna garda je saopštila i da je napala još deset brodova koji su, kako tvrdi, uz podršku američke vojske pokušali da prođu kroz deo Ormuskog moreuza koji je Teheran proglasio zabranjenim i nebezbednim. Garda tvrdi da i dalje kontroliše pomorski saobraćaj kroz ovaj strateški plovni put. Tvrdnje nisu nezavisno potvrđene, a SAD zasad nisu potvrdile da je na njihovim plovilima pričinjena šteta.
Napadi su usledili nakon što je mornarica Revolucionarne garde kasno u utorak izdala „hitno upozorenje“ posadama tankera u blizini dokova i sidrišta Bahreina i Kuvajta da odmah napuste svoja plovila.
„Upozoravamo sve članove posada tankera u blizini dokova Kuvajta i Bahreina… da odmah napuste svoja plovila, bilo da su usidrena ili u lukama, jer će biti gađana“, saopštila je komanda mornarice Revolucionarne garde.
U saopštenju su optuženi Bahrein i Kuvajt da pružaju utočište američkim snagama i da su „partneri“ Vašingtona u napadima na iransku plovidbu.
Iranski odgovor počeo je ubrzo nakon toga. Na internetu su se pojavili brojni snimci lansiranja balističkih raketa sa različitih lokacija u Iranu prema američkim vojnim objektima širom regiona.
Snimci iz Jordana deluju kao da prikazuju intenzivno dejstvo protivvazdušne odbrane, uz presretanje nadolazećih projektila sistemima Patriot. Pojedini OSINT nalozi identifikovali su neke od projektila kao balističke rakete srednjeg dometa sa kasetnim bojevim glavama.
Više OSINT naloga označilo je vazduhoplovnu bazu Muvafak Salti, veliki objekat koji koriste američke snage istočno od Amana, kao jednu od glavnih meta. Pojedini izveštaji navode da su rakete pale u blizini baze, ali ni ti udari ni tip korišćenih bojevih glava nisu zvanično potvrđeni.
Američka Centralna komanda saopštila je da je uništila pet iranskih tankera za prevoz sirove nafte nakon što je Revolucionarna garda, kako se navodi, dva puta u prethodna dva dana balističkim raketama napala američki ratni brod. Prema navodima CENTKOM-a, četiri tankera pogođena su u Omanskom zalivu, a peti u blizini ostrva Hark. Američke snage su prethodno naredile posadama da napuste brodove, nakon čega su plovila onesposobljena.
Najnoviji napadi usledili su nakon još jednog incidenta u subotu, kada je američka Centralna komanda saopštila da je napala tri iranska tankera za sirovu naftu nakon što su balističke rakete ispaljene prema američkom nosaču aviona i razaraču sa navođenim raketama. Dva tankera su onesposobljena, dok je treći, koji nije prevozio naftu, uništen nakon što je posadi naređeno da napusti brod.
Iran je potom saopštio da je napao tri tankera koja su se kretala rutom kroz Ormuski moreuz koju je Teheran označio kao neovlašćenu, kao i tri plovila povezana sa SAD na drugim lokacijama.
Pomorski sukob postao je sve važniji front u šestomesečnom ratu. SAD održavaju pomorsku blokadu kojom ograničavaju saobraćaj ka iranskim lukama i iz njih, dok je Iran uveo sopstvene kontrole prolaska kroz Ormuski moreuz i nedavno najavio dodatnu zonu ograničenog pomorskog saobraćaja u Persijskom zalivu.
Pre rata je kroz Ormuski moreuz prolazila oko petina svetske proizvodnje nafte, zbog čega pretnje komercijalnoj plovidbi posebno snažno utiču na energetska tržišta. Cena nafte nastavlja da raste, a brent je u sredu premašio 100 dolara po barelu prvi put za gotovo dva meseca, jer tržišta sve više uračunavaju rizik od poremećaja u globalnom snabdevanju energentima.
Nulta Tačka/RT
